Zamek Kazimierzowski w Przemyślu
Zamek Kazimierzowski w Przemyślu, usytuowany na Wzgórzu Zamkowym o wysokości 270 m n.p.m., to renesansowa warownia o bogatej historii. Pierwszy murowany zamek powstał tu około 1340 roku, zastępując wcześniejszy drewniano-ziemny gród. Kazimierz Wielki, już w XI wieku, wzniósł tutaj murowaną rotundę i pałac. Zamek w stylu gotyckim zachował jedynie ostrołukową bramę wjazdową, a został uszkodzony podczas najazdu Wołochów w 1498 roku.
W latach 1514–1553 zamek został rozbudowany i wzmocniony przez Piotra Kmitę Sobieńskiego, który dodatkowo zwiększył jego obronność poprzez wzniesienie bastei. Plan zamku przybrał formę czworoboku z okrągłymi basztami na narożach, a w narożniku południowym znajdowała się czworoboczna wieża. W kolejnych latach, m.in. w 1616–1633 i 1759–1762, podjęto prace rekonstrukcyjne i modernizacyjne. W XIX wieku zamek służył jako siedziba Przemyskiego Towarzystwa Dramatycznego Fredreum.
W XXI wieku podjęto prace renowacyjne, m.in. odbudowując fragmenty muru kurtynowego i baszty południowo-zachodniej. Na dziedzińcu zamek ujawnił ślady romańskiej rotundy i palatium z czasów Bolesława Chrobrego. Prace nad eksponowaniem tych reliktów trwają od 2012 roku.
